Bamboe (Bambuseae) is de benaming voor een aantal plantensoorten
die een tribus vormen van de grassen. Dit tribus behoort tot
het supertribus Bambusodae en de onderfamilie Bambusodeae. De
stengels bestaan uit dichte parallelle vezelbundels; ze zijn
van binnen hol en worden op geregelde afstanden onderbroken door
knopen waar de bladeren aanhechten.
De stam van bamboe kan in lengte variëren van enige centimeters
tot meer dan dertig meter, en in diameter van enkele millimeters
tot meer dan 25 centimeter. De plant wordt in uiteenlopende klimaten
aangetroffen, van koude berggebieden tot hete, tropische streken.
Hij verspreidt zich hoofdzakelijk via zijn wortels, die zich
ondergronds ver kunnen verspreiden om hier en daar nieuwe halmen
boven de grond te laten komen.
Er bestaat langzaam- en snelverspreidende bamboe. De snelle
variant verspreidt zich met een tempo van tientallen centimeters
per jaar en kan tuinlieden voor grote problemen stellen: een
bamboeplant is kan alleen definitief verwijderd worden door de
wortels uit te graven. Bamboe kan daarmee een onkruid zijn.
Bamboe is één van de snelst groeiende planten:
binnen één seizoen kan hij tot volle wasdom komen.
De snelst groeiende plant ter wereld is een bepaalde bamboesoort
waarvan reeds groeisnelheden van 91 cm per dag zijn waargenomen.
Dit is een derde sneller dan de snelst groeiende boom.
De bamboescheuten zijn eetbaar en worden veel in Aziatische
keukens gebruikt.
De bamboeplant bloeit zelden, soms zelfs eens in de honderd
jaar. Als een plant bloeit, dan bloeit hij in een groot gebied,
soms zelfs zo groot als een continent of groter. Hoe al die planten
'weten' dat ze tegelijk moeten bloeien stelt biologen nog steeds
voor een raadsel. Na de bloei vindt massale afsterving van bamboe
plaats.
Bamboe is de voornaamste voedselbron van de reuzenpanda.
Als bamboe sterft, verhouten de stammen waardoor ze zeer hard
worden en door mensen als constructiemateriaal kunnen worden
gebruikt. Dood bamboe wordt gebruikt voor het maken van hoeden,
meubelen, steigers, muziekinstrumenten panfluit, bamboefluit),
speelgoed, kookgerei, abaci, hengels, als wapening in beton en
nog veel meer.
Bamboe
Bamboe is al eeuwen een onuitputtelijke inspiratiebron
voor vrijwel alle culturen in Zuidoost Azië, Afrika, Australië
en Zuid-Amerika. Het is er de goedkoopste grondstof voor huishoudelijke
voorwerpen, meubels, muziekinstrumenten, huizen, bruggen en duizenden
andere toepasingen. Het vormt een natuurlijke rijkdom voor arme
mensen.
Bamboe is van zichzelf een hele wonderlijke plant met vele
toepassingen zoals protectie tegen erosie, bescherming van waterwingebieden,
herstel van de bodem en natuurlijke begroeiing voor de leefomgeving.
Bovendien is het als bouwmateriaal geschikt als vervanger van
hout. Het is de snelst groeiende natuurlijke grondstof ter wereld
en daardoor ook zeer geschikt in de strijd tegen de ontbossing.
Milieuvriendelijke technologie
Gedurende de laatste decennia is bamboe echter ook begonnen
aan een ware veroveringstocht in het rijke westen. Aanvankelijk
als winterharde tuinplant, maar met behulp van moderne technologie
ook als houtvervanger voor serieuze industriële exploitatie
met milieuvriendelijke aspecten. Bamboe panelen, parketvloeren
en meubels worden thans gebruikt ter decoratie van luxe huizen,
trendy kantoren en chique jachtboten. Met duurbetaalde bamboe
straal je niet alleen je rijkdom uit, maar ook je betrokkenheid
bij het milieu.
De belangrijkste kenmerken van bamboe zijn:
- Bamboe groeit sneller dan bomen en je kunt het al na drie
tot vijf jaar oogsten voor gebruik.
- Bamboe kan elk jaar weer worden geoogst zonder de moederplant
onherstelbaar te beschadigen
- Om een bamboeplantage op te zetten heb je maar weinig kapitaalinvestering
nodig en kun je goed gebruik maken van de lokale kennis van boeren
en bosbouwers.
- Bamboe is uitermate geschikt om reeds verarmde grond te herstellen
en te beschermen tegen verdere erosie.
- Bamboe kan goed tussen andere planten door worden geplant.
- Bamboeplanten zijn in hun geheel te gebruiken:
- de palen zijn prima geschikt als constructiemateriaal,
- de jonge bamboescheuten zij lekker om te eten,
- de bladeren kunnen worden gebruikt als diervoeder,
- de zijtakken zijn geschikt voor ambachtelijk gebruik.
Reuzengras uit China
Bamboe is de verzamelnaam voor de meer dan 2000 verschillende
soorten van dit reuzengras. In Europa worden sinds jaar en dag
3 tot 5 meter lange bamboestokken van enkele centimeters doorsnee
uit China geïmporteerd ten behoeve van boomkwekerijen voor
het stutten van jonge bomen. Eisen aan de kwaliteit worden niet
gesteld, ze moeten recht en droog zijn en goedkoop want ze hoeven
alleen maar een opgroeiend boompje overeind te houden. Dunnere
stokken worden gebruikt als bonenstaken en bewerkte ronde bamboestokjes
worden voornamelijk gebruikt in de sierteelt voor bloemen en
planten. Ze worden uit de wand van dikke bamboepalen gesneden
en machinaal bewerkt, zoals ook satéstokjes en tandenstokers
voor eenmalig gebruik uit bamboe worden gehaald.
Inmiddels wordt ook geprobeerd om dikke bamboepalen in Europa
te introduceren als volwaardig en duurzaam bouwmateriaal ter
vervanging van hout, maar dat stuit steeds op weerstand: "Wat
een boer niet kent... "
Daarom is het belangrijk om jongeren en volwassenen fysiek in
contact te brengen met de technische eigenschappen en decoratieve
mogelijkheden van dit houten reuzengras. Bamboe producten zijn
ecologisch verantwoord en kunnen best duurzaam zijn en van hoge
kwaliteit.
Tonkin
Vanuit China worden meer dan 200 soorten bamboestokken
van enkele cemtimeters doorsnee naar Europa geëxorteerd
die uiterlijk veel op elkaar lijken. Ze worden hier gemakshalve
allemaal Tonkinstok genoemd naar de Golf van Tonkin (Noord Vietnam)
waar vandaan de schepen vertrekken.
Moso
Alle andere bamboepalen die in diameter te dik zijn om
Tonkin te worden genoemd, krijgen in China de naam Moi-chu. Wereldwijd
is die naam verbasterd tot Moso, wat eigenlijk de Japanse naam
is.