De plek waar de Volkskrant aan de vooravond van nieuwjaar
zicht biedt op het uitdijende universum van de fotografie. Nieuwe
musea, zoals het net geopende Fotomuseum Den Haag en het een
jaar eerder gestichte FOAM in Amsterdam getuigen van de expansie
die de fotografie doormaakt. Zoals de grote belangstelling van
kunstverzamelaars en de groei van het publiek bij tentoonstellingen
dat eveneens doen. Tienduizenden bezoeken de jaarlijkse fotosalon
Paris Photo. New York wil daarbij niet achterblijven, getuige
de eerste helemaal aan fotografie gewijde, eerbiedwaardige Armory
Show van begin november. In de metropolen Parijs en New York,
maar ook in bescheidener wereldsteden als Amsterdam, Den Haag,
Haarlem en Groningen heeft de fotografie zich stevig verankerd.
Nieuwe plekken dienen zich aan waar talrijke genres - mode, journalistiek,
autonoom, wetenschappelijk, technisch, reclame, sport - worden
getoond. Het Observatorium wil daarin een rustpunt zijn, de plek
waar de aandachtige beschouwer meer ontdekt naarmate hij langer
kijkt. Wie de sterrenhemel observeert, ziet meer naarmate hij
zijn ogen de tijd geeft aan de duisternis van het heelal te wennen
- het diafragma van de pupillen opent zich maximaal en het zwakke
schijnsel van steeds meer hemellichamen valt op het netvlies.
Op eenzelfde manier wordt de bezoeker van het Observatorium beloond.
Het onderzoek in deze bijlage strekt zich wit over het verleden
het heden en de toekomst. De pas ontdekte autochromen (de vroegste
kleurenfoto's) van de Amsterdamse pionier Jan Zeegers zijn bijna
honderd jaar oud. Uit het heden komen de naakten van Paul Kooiker,
Harold Straks microwereld van verorberde insecten, de door Nasa
gefotografeerde planetoïde Eros en het groepsportret van
drie kinderen door Rineke Dijkstra. Vrijwel al die beelden zijn
voor het eerst te bewonderen. Een glimp van de nabije toekomst
wordt zichtbaar in de uitgebreide agenda van exposities in Nederland
en omringende landen. Zo draagt Volkskrant Observatorium hopelijk
bij aan het kijkgenoegen dat het uitspansel van de fotografie
te bieden heeft.